Samochód w kosztach firmy w 2026 r. — ile odliczysz VAT i PIT?

Najpierw rozdziel VAT od podatku dochodowego

Przy samochodzie działają dwa niezależne zestawy zasad. VAT określa, jaką część podatku z faktury możesz odjąć od VAT należnego. PIT określa, jaka część wydatku obniży dochód na skali podatkowej albo podatku liniowym. Dlatego z jednej faktury za paliwo możesz odliczyć 50% VAT, a następnie do kosztów podatkowych zaliczyć 75% kwoty netto powiększonej o nieodliczony VAT. Na ryczałcie od przychodów nie rozliczasz kosztów uzyskania przychodu, więc limity PIT nie obniżą podatku, choć czynny podatnik VAT nadal może odliczać VAT.

• VAT: odliczenie podatku naliczonego z faktury

• PIT: koszt pomniejszający dochód na skali lub podatku liniowym

• ryczałt: brak kosztów PIT, ale możliwe odliczenie VAT u czynnego podatnika

VAT: 50% przy użytku mieszanym

Jeżeli samochód osobowy służy zarówno firmie, jak i prywatnie, odliczasz standardowo 50% VAT od zakupu, leasingu, najmu, paliwa, napraw, części i pozostałych wydatków związanych z autem. Nie musisz wtedy prowadzić kilometrówki VAT ani składać VAT-26. Drugie 50% podatku staje się częścią wydatku uwzględnianego później przy liczeniu kosztu PIT. Podatnik zwolniony z VAT niczego nie odlicza — cała kwota brutto jest dla niego punktem wyjścia do zasad podatku dochodowego.

VAT: 100% tylko przy wyłącznym użytku firmowym

Pełne odliczenie VAT jest możliwe, gdy sposób używania auta obiektywnie wyklucza cele prywatne. Dla typowego samochodu osobowego oznacza to prowadzenie szczegółowej ewidencji przebiegu dla VAT, wprowadzenie zasad lub regulaminu używania pojazdu oraz złożenie informacji VAT-26 w urzędzie skarbowym w ciągu 7 dni od pierwszego wydatku. Samo oświadczenie, że jeździsz tylko służbowo, nie wystarczy. Spóźnione VAT-26 powoduje, że pojazd uznaje się za wykorzystywany wyłącznie firmowo dopiero od dnia złożenia informacji.

• ewidencja przebiegu pojazdu dla celów VAT

• zasady używania wykluczające przejazdy prywatne

• VAT-26 w ciągu 7 dni od pierwszego wydatku

• faktyczne przestrzeganie przyjętych zasad

PIT: 75% kosztów eksploatacji przy użytku mieszanym

Gdy samochód jest składnikiem majątku firmy albo korzystasz z niego na podstawie leasingu czy najmu i używasz go również prywatnie, do kosztów uzyskania przychodu zaliczasz 75% wydatków eksploatacyjnych. Limit obejmuje między innymi paliwo, serwis, części, opony, myjnię, opłaty parkingowe i przejazdy autostradą. Podstawą obliczenia jest kwota netto oraz ta część VAT, której nie odliczyłeś. Pozostałe 25% wydatku nie jest kosztem podatkowym.

PIT: 20% dla prywatnego samochodu przedsiębiorcy

Jeśli używasz w działalności własnego prywatnego samochodu, ale nie wprowadzasz go do majątku firmy, możesz zaliczyć do kosztów tylko 20% wydatków na jego używanie i ubezpieczenie. Limit obejmuje paliwo, naprawy, części, przeglądy oraz składki ubezpieczeniowe. Nie prowadzisz dawnej kilometrówki PIT, lecz musisz umieć wykazać, że samochód rzeczywiście służył również działalności. Pozostałe 80% wydatków nie obniża dochodu.

PIT: kiedy wydatki eksploatacyjne mogą być kosztem w 100%

Pełne 100% wydatków eksploatacyjnych może być kosztem, gdy samochód jest używany wyłącznie w działalności, a nie prywatnie. Ustawa PIT wiąże ocenę użytku wyłącznego z ewidencją przebiegu prowadzoną dla VAT; brak wymaganej ewidencji co do zasady oznacza użytek mieszany i limit 75%. Wyjątki dotyczą między innymi pojazdów, dla których ustawa o VAT nie wymaga ewidencji ze względu na ich konstrukcję albo sposób przeznaczenia. W praktyce wymogi dla 100% VAT i 100% kosztów eksploatacji warto wdrożyć razem.

Nowe limity wartości samochodu od 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. maksymalna wartość samochodu osobowego uwzględniana w kosztach amortyzacji, leasingu i najmu zależy od napędu oraz emisji CO₂. Limit 225 000 zł dotyczy samochodów elektrycznych i wodorowych. Limit 150 000 zł obejmuje samochody z silnikiem spalinowym emitującym mniej niż 50 g CO₂ na kilometr, przede wszystkim część hybryd plug-in. Dla aut spalinowych z emisją równą lub wyższą niż 50 g/km limit spadł do 100 000 zł. Gdy samochód jest droższy, kosztem jest tylko proporcjonalna część odpisu albo opłaty dotyczącej wartości auta.

• 225 000 zł — samochód elektryczny lub wodorowy

• 150 000 zł — emisja silnika spalinowego poniżej 50 g CO₂/km

• 100 000 zł — emisja silnika spalinowego co najmniej 50 g CO₂/km

• limit obejmuje amortyzację oraz część kapitałową opłat leasingu i najmu

Co ze starszym samochodem i leasingiem rozpoczętym przed 2026 r.

Samochód wprowadzony do ewidencji środków trwałych najpóźniej 31 grudnia 2025 r. zachowuje wcześniejszy limit amortyzacji — dla typowego auta spalinowego 150 000 zł. Inaczej wygląda leasing operacyjny i najem: samochód nie jest wtedy środkiem trwałym korzystającego, więc według stanowiska Ministerstwa Finansów nowe limity stosuje się do opłat rozliczanych od 2026 r. również wtedy, gdy umowę zawarto wcześniej. Sama data podpisania starej umowy leasingu nie zachowuje automatycznie limitu 150 000 zł.

Przykład faktury za paliwo przy użytku mieszanym

Faktura za paliwo wynosi 1 230 zł brutto: 1 000 zł netto i 230 zł VAT. Przy użytku mieszanym odliczasz 50% VAT, czyli 115 zł. Do wyliczenia kosztu PIT bierzesz 1 000 zł netto plus 115 zł nieodliczonego VAT, razem 1 115 zł. Kosztem jest 75% tej kwoty, czyli 836,25 zł. Pozostałe 115 zł VAT zostało odliczone w JPK_V7, a 278,75 zł nie stanowi kosztu podatkowego.

Jaką dokumentację zachować

Każdy wydatek powinien mieć związek z działalnością i dokument księgowy — najczęściej fakturę z NIP-em firmy. Przy pełnym odliczeniu VAT przechowuj także VAT-26, ewidencję przebiegu oraz zasady użytkowania auta. Sprawdź emisję CO₂ w danych pojazdu, bo od niej zależy limit obowiązujący od 2026 r. Oddzielaj wydatki eksploatacyjne od ceny zakupu, rat kapitałowych i ubezpieczenia AC, ponieważ podlegają różnym ograniczeniom. Przy drogim aucie lub starej umowie leasingu warto poprosić księgową o wyliczenie proporcji przed zaksięgowaniem pierwszej raty w 2026 r.