Zmiana formy opodatkowania — do kiedy trzeba się zdecydować?

Termin ma znaczenie tylko wtedy, gdy chcesz coś zmienić

To pierwsza rzecz, którą warto sobie wyjaśnić, bo budzi niepotrzebny stres na początku każdego roku. Jeśli zostajesz przy formie opodatkowania, na jakiej rozliczałeś się w zeszłym roku, nie musisz składać żadnego oświadczenia — wybór dokonany wcześniej „dotyczy również lat następnych”, dopóki sam go nie zmienisz. Termin, o którym mowa w tym materiale, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której chcesz przejść ze skali na liniowy, z liniowego na ryczałt albo w dowolną inną stronę. Nowa firma wybiera formę już przy rejestracji wniosku CEIDG-1, więc dla niej ten sam termin ma znaczenie tylko, gdy chce tę decyzję zmienić jeszcze w tym samym roku.

• brak zmiany = brak obowiązku składania czegokolwiek

• wybór z poprzedniego roku kontynuuje się automatycznie

• termin dotyczy wyłącznie zmiany formy

Skąd bierze się termin 20 lutego

Oświadczenie o zmianie formy opodatkowania składasz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym w danym roku podatkowym osiągnąłeś pierwszy przychód z działalności — a jeśli pierwszy przychód przypadnie dopiero w grudniu, masz czas do końca roku. Zasada jest identyczna niezależnie od tego, w którą stronę zmieniasz formę: przechodząc na podatek liniowy albo wracając ze skali, opierasz się na art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; wybierając albo porzucając ryczałt — na art. 9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Dla zdecydowanej większości firm, które wystawiają pierwszą fakturę już w styczniu, pierwszy przychód wypada w styczniu, a termin oświadczenia — 20 lutego.

Nowa firma w trakcie roku

Zakładając działalność w CEIDG, formę opodatkowania wskazujesz od razu we wniosku CEIDG-1 — to najprostszy i najczęstszy sposób. Ten sam termin liczony od pierwszego przychodu obowiązuje jednak także nowe firmy, które z jakiegoś powodu nie zdążyły zdecydować przy rejestracji: masz czas do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu. Nieskładanie żadnego oświadczenia przez zupełnie nową firmę nie oznacza kontynuacji niczego — bez wyboru ryczałtu albo liniowego obowiązują ogólne zasady, czyli skala podatkowa.

Jak złożyć oświadczenie

Przepisy nie narzucają urzędowego formularza — liczy się, żeby z treści jasno wynikało, jaką formę wybierasz i od kiedy. W praktyce najwygodniej złożyć je przy okazji aktualizacji wpisu w CEIDG na Biznes.gov.pl: wskazujesz nową formę opodatkowania i datę, od której ma obowiązywać, a system sam przekazuje informację do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Możesz też złożyć pismo bezpośrednio przez e-Urząd Skarbowy albo osobiście w urzędzie skarbowym właściwym według Twojego miejsca zamieszkania.

• brak urzędowego wzoru — liczy się jednoznaczna treść

• najwygodniej: aktualizacja wpisu CEIDG na Biznes.gov.pl

• alternatywa: e-Urząd Skarbowy albo urząd skarbowy osobiście

Spóźniłeś się? Nie ma trybu naprawczego

To najdroższa część tego tematu. Ustawy nie przewidują żadnej procedury przywrócenia terminu ani korekty już złożonego (albo niezłożonego) oświadczenia. Spóźnienie choćby o jeden dzień oznacza, że przez cały rok podatkowy rozliczasz się na dotychczasowych zasadach — nawet jeśli nowa forma wyraźnie bardziej by Ci się opłacała. Jedyne, co możesz zrobić po przekroczeniu terminu, to zaplanować zmianę na kolejny rok podatkowy i tym razem nie zostawiać jej na ostatni dzień.

Zanim wybierzesz ryczałt — limit i wyłączenia

Sam termin to jedno, ale zmiana na ryczałt ma dodatkowy warunek wstępny: przychody z działalności w roku poprzednim nie mogły przekroczyć 2 000 000 euro, czyli w 2026 r. 8 517 200 zł (po kursie NBP z 1 października 2025 r.). Kilka rodzajów działalności — m.in. prowadzenie aptek czy handel częściami samochodowymi — jest wyłączonych z ryczałtu niezależnie od przychodu. Pełny mechanizm każdej z trzech form, w tym opłacalność i składkę zdrowotną, znajdziesz w osobnym materiale.