Wakacje składkowe ZUS — komu przysługują i do kiedy złożyć wniosek?

Jeden miesiąc w roku — ale to nie jest „miesiąc bez ZUS-u”

Wakacje składkowe zwalniają Cię z opłacenia własnych składek na ubezpieczenia społeczne za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. To rozwiązanie dobrowolne — sam decydujesz, czy i kiedy z niego skorzystasz. Nazwa bywa myląca, bo zwolnienie nie obejmuje wszystkiego. Składkę zdrowotną płacisz normalnie, tak samo jak składki za zatrudnionych pracowników i zleceniobiorców. Realnie odpada więc jedna część comiesięcznego przelewu do ZUS-u, a nie cały przelew.

• obejmuje: emerytalną, rentową, wypadkową, chorobową (jeśli ją opłacasz)

• obejmuje: Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy

• nie obejmuje: składki zdrowotnej

• nie obejmuje: składek za pracowników i zleceniobiorców

Kto może skorzystać

Zwolnienie jest przeznaczone dla mikroprzedsiębiorców wpisanych do CEIDG. Musisz w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu — dobrowolnie albo obowiązkowo. Liczy się też skala firmy: zgłaszasz do ubezpieczeń najwyżej 10 osób razem z sobą, a Twój roczny przychód z działalności nie przekracza równowartości 2 mln euro (warunek spełniasz również wtedy, gdy w ostatnich dwóch latach nie osiągnąłeś przychodu). Wykluczające jest wykonywanie działalności na rzecz byłego pracodawcy w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

• wpis do CEIDG

• podleganie ubezpieczeniom społecznym w miesiącu poprzedzającym

• najwyżej 10 osób zgłoszonych do ubezpieczeń, licząc siebie

• przychód roczny do równowartości 2 mln euro

• brak pracy na rzecz byłego pracodawcy w tym i poprzednim roku

Terminu nie da się nadrobić

To jedyny element, w którym spóźnienie kosztuje całą ulgę. Wniosek RWS składasz w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcesz być zwolniony. Wniosek złożony już w trakcie miesiąca zwolnienia nie zostanie uwzględniony i nie ma tu żadnego trybu przywrócenia terminu. Poniżej terminy, które zostały do końca 2026 r. Zwolnienie przysługuje raz w roku kalendarzowym, więc jeśli nie wykorzystasz go w 2026 r., nie przechodzi ono na 2027 r.

Ile realnie oszczędzasz

Kwota zależy od Twojej podstawy wymiaru składek. Przedsiębiorca opłacający pełne składki ma w 2026 r. podstawę 5 652 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Przy typowej dla małego płatnika stawce wypadkowej 1,67% daje to około 1 926,76 zł składek miesięcznie razem z dobrowolnym chorobowym oraz Funduszem Pracy i Funduszem Solidarnościowym, albo około 1 788,29 zł bez chorobowego. Tyle nie zapłacisz za wybrany miesiąc. Jeżeli korzystasz z preferencyjnych składek albo Małego ZUS Plus, Twoja podstawa jest niższa, więc i oszczędność jest odpowiednio mniejsza. Do tego doliczasz składkę zdrowotną, której i tak nie unikniesz.

• podstawa pełnych składek w 2026 r.: 5 652 zł

• emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45%, wypadkowa zwykle 1,67%

• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy: 2,45%

• składka zdrowotna pozostaje do zapłaty w pełnej wysokości

Zwolnienie z opłacenia to nie zwolnienie z deklaracji

Tu przewraca się najwięcej osób. Wakacje składkowe zwalniają z zapłaty, a nie z rozliczenia. Za miesiąc zwolnienia nadal składasz komplet dokumentów rozliczeniowych do ZUS-u, tyle że wykazujesz w nich odrębny kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla wakacji składkowych — w praktyce jeden z kodów 05 14, 05 74 albo 05 94. Który dokładnie, zależy od Twojej sytuacji ubezpieczeniowej; podpowie to kreator w eZUS albo Twoja księgowa. Pominięcie deklaracji nie jest drobnym potknięciem, bo z punktu widzenia ZUS-u wygląda jak brak rozliczenia miesiąca.

Możesz normalnie pracować i wystawiać faktury

Nazwa „wakacje” sugeruje przerwę w pracy i to jest drugie najczęstsze nieporozumienie. Zwolnienie nie wymaga zawieszenia działalności, nie ogranicza przychodu i nie zabrania fakturowania. W miesiącu zwolnienia sam decydujesz, czy rzeczywiście wyjedziesz na urlop, czy będziesz pracować i wystawiać faktury dokładnie tak jak zawsze. To istotna różnica względem zawieszenia działalności, które faktycznie wyłącza możliwość prowadzenia bieżącej sprzedaży.

Emerytura i zasiłki bez przerwy

Składki za miesiąc zwolnienia opłaca za Ciebie budżet państwa. Nie jest to więc luka w ubezpieczeniu: zachowujesz ciągłość świadczeń, a miesiąc liczy się do stażu i do przyszłej emerytury. Jeśli opłacasz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, wakacje składkowe nie przerywają jego ciągłości. Pod tym względem rozwiązanie różni się od ulgi na start, w której okres bez składek społecznych po prostu nie liczy się do emerytury.

Dlaczego korzyść jest mniejsza niż kwota składki

O tym prawie nikt nie uprzedza, a zmienia rachunek. Składki społeczne, które płacisz, zwykle obniżają podatek — jako koszt uzyskania przychodu albo odliczenie od dochodu, zależnie od formy opodatkowania. W miesiącu wakacji składkowych tego wydatku nie ponosisz, bo składki finansuje budżet, więc nie masz czego odliczyć ani zaliczyć do kosztów. Samo zwolnienie nie tworzy też u Ciebie przychodu do opodatkowania. Efekt: w kieszeni zostaje pełna kwota składki, ale podatek za ten miesiąc będzie odpowiednio wyższy, więc realny zysk jest niższy niż nominalna oszczędność. Przy wyborze miesiąca warto to policzyć razem z księgową.

To pomoc de minimis

Wakacje składkowe są przyznawane w trybie pomocy de minimis, a nie jako zwykłe uprawnienie ustawowe bez konsekwencji. We wniosku składasz oświadczenie o dotychczas otrzymanej pomocy w tej formule. Nie skorzystasz ze zwolnienia, jeśli wyczerpałeś limit 300 tys. euro pomocy de minimis w okresie trzech lat. Dla typowej jednoosobowej firmy limit jest odległy, ale jeśli korzystasz z dotacji, refundacji albo innych form wsparcia, sprawdź stan wykorzystania limitu przed złożeniem wniosku.

Jak złożyć wniosek i kiedy nie warto

Wniosek RWS składasz wyłącznie elektronicznie, z profilu płatnika w eZUS/PUE ZUS, podpisując go profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym. Może to zrobić za Ciebie pełnomocnik z odpowiednim upoważnieniem. ZUS rozpatruje wniosek zwykle do miesiąca, wyjątkowo do dwóch, więc nie zostawiaj go na ostatni dzień. Zwolnienie nie ma natomiast sensu wtedy, gdy w danym miesiącu i tak nie płacisz składek społecznych — na przykład w trakcie ulgi na start albo przy zawieszonej działalności. Wykorzystanie jedynej w roku ulgi na miesiąc, w którym i tak nic byś nie zapłacił, jest po prostu jej zmarnowaniem.

• wniosek RWS wyłącznie przez eZUS/PUE ZUS

• podpis profilem zaufanym albo kwalifikowanym

• rozpatrzenie zwykle do miesiąca, wyjątkowo do dwóch

• bez sensu przy uldze na start i przy zawieszonej działalności