Limity na 2027 r. w złotych — mały podatnik, ryczałt, amortyzacja i księga

Limity na 2027 r. w jednej tabeli

Tabela zbiera limity, które jednoosobowa firma spotyka najczęściej. Każdy z nich jest zapisany w ustawie w euro, więc jego wartość w złotych zmienia się co roku razem z kursem. W kolumnie obok podajemy kwotę na 2026 r., żeby było widać, o ile limit wzrósł. Każdy limit dotyczy innej wartości: przy małym podatniku liczy się sprzedaż razem z VAT, przy księdze — przychody netto, a przy ryczałcie — przychody z działalności. Nie porównuj więc jednej liczby z całej firmy ze wszystkimi wierszami naraz.

Skąd te kwoty: kurs NBP z 1 października 2026 r.

Ustawy o VAT, o PIT, o ryczałcie i o rachunkowości używają tej samej zasady: kwotę w euro przelicza się po średnim kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego rok, którego limit dotyczy. Dla 2027 r. jest to czwartek 1 października 2026 r. i tabela kursów nr 191/A/NBP/2026, w której euro kosztowało 4,3770 zł. Rok wcześniej kurs wynosił 4,2586 zł, dlatego wszystkie limity wzrosły o niecałe 3%. Część przepisów każe wynik zaokrąglić do 1000 zł, a część nie — stąd równe kwoty przy małym podatniku i amortyzacji oraz kwoty co do złotówki przy ryczałcie i księdze.

• zaokrąglenie do 1000 zł: mały podatnik VAT i PIT, jednorazowa amortyzacja

• bez zaokrąglenia: limit ryczałtu, ryczałt kwartalny, limit księgi przychodów i rozchodów

• kurs z ostatniego dnia roku albo z dnia transakcji nie ma tu zastosowania

Jak czytać limit: przychód z 2026 r., prawo na 2027 r.

Wszystkie te limity działają tak samo: o tym, co wolno Ci w 2027 r., decyduje wynik z 2026 r. porównany z limitem przeliczonym na 2027 r. Przykład: sprzedaż z VAT w 2026 r. wyniosła 8 600 000 zł. To więcej niż limit małego podatnika na 2026 r. (8 517 000 zł), ale mniej niż limit na 2027 r. (8 754 000 zł) — więc w 2027 r. jesteś małym podatnikiem. Przy jednorazowej amortyzacji liczy się rok, w którym wprowadzasz środek trwały do ewidencji: środki wprowadzone w 2026 r. mieszczą się w limicie 213 000 zł, a wprowadzone w 2027 r. w limicie 219 000 zł.

Mały podatnik w 2027 r. — co daje ten status

Status małego podatnika nie jest wnioskiem ani rejestracją, tylko wynikiem porównania sprzedaży z limitem. Ustawa o VAT i ustawa o PIT definiują go tak samo: sprzedaż razem z VAT w poprzednim roku nie większa niż 2 000 000 euro, czyli 8 754 000 zł na 2027 r. Dla przeciętnej jednoosobowej firmy ten warunek jest spełniony z dużym zapasem. Sam status niczego nie zmienia — otwiera natomiast kilka możliwości, z których korzystasz z wyboru.

• metoda kasowa VAT — podatek należny rozliczasz dopiero po otrzymaniu zapłaty

• kwartalne rozliczanie VAT przy metodzie kasowej

• kwartalne zaliczki na PIT na skali i podatku liniowym (art. 44 ust. 3g ustawy o PIT)

• jednorazowa amortyzacja środków trwałych do 219 000 zł w 2027 r.

Ryczałt w 2027 r.: 8 754 000 zł czy 1 094 250 zł

Według dzisiejszych przepisów ryczałt może w 2027 r. stosować firma, której przychód za 2026 r. nie przekroczył 2 000 000 euro, czyli 8 754 000 zł. 22 października 2026 r. Sejm uchwalił jednak ustawę z druku nr 3147, która obniża ten limit do 250 000 euro, czyli 1 094 250 zł, i stosuje się do przychodów od 1 stycznia 2027 r. Senat 27 października zgłosił poprawki (druk nr 3270). Limitu 250 000 euro nie zmieniają — usuwają natomiast nową stawkę 17% od nadwyżki przychodu ponad 300 000 euro. Na dzień 9 listopada 2026 r. Sejm nie głosował jeszcze nad poprawkami, a ustawy nie ma w Dzienniku Ustaw. Jeżeli Twój przychód za 2026 r. mieści się między 1 094 250 zł a 8 754 000 zł, śledź tę ustawę: po jej wejściu w życie w 2027 r. nie skorzystasz z ryczałtu i rozliczysz się według skali albo podatkiem liniowym, jeśli wybierzesz go w terminie. Firma zakładana w 2027 r. może wybrać ryczałt niezależnie od przychodu — tego projekt nie zmienia.

• przychód za 2026 r. do 1 094 250 zł — w obu wariantach zostajesz na ryczałcie

• przychód za 2026 r. powyżej 8 754 000 zł — ryczałtu nie stosujesz w żadnym wariancie

• przychód pomiędzy tymi kwotami — wynik zależy od losu ustawy z druku nr 3147

Księga przychodów i rozchodów czy pełna księgowość

Osoba prowadząca jednoosobową działalność może prowadzić księgę przychodów i rozchodów, dopóki jej przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok nie osiągną równowartości 2 500 000 euro. Na 2027 r. jest to 10 942 500 zł. Jeśli sprzedaż netto za 2026 r. dosięgnie tej kwoty, od 1 stycznia 2027 r. trzeba prowadzić księgi rachunkowe według ustawy o rachunkowości, bez okresu przejściowego. Ten limit przelicza się po kursie z października, a nie z dnia bilansowego — ustawa o rachunkowości przewiduje ten wyjątek wprost dla limitu z art. 2 ust. 1 pkt 2.

Jednorazowa amortyzacja: 219 000 zł na środki z 2027 r.

Mały podatnik i firma rozpoczynająca działalność mogą jednorazowo zaliczyć do kosztów całą wartość środków trwałych z grup 3–8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyjątkiem samochodów osobowych. Limit dotyczy łącznej wartości takich odpisów w roku i na 2027 r. wynosi 219 000 zł. Do limitu nie wlicza się środków o wartości początkowej do 10 000 zł, które i tak możesz zaliczyć w koszty od razu. Jednorazowy odpis jest pomocą de minimis, więc zmniejsza limit takiej pomocy dostępny dla Twojej firmy. Firma rozpoczynająca działalność nie skorzysta z tej ulgi, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat prowadziła już działalność ona albo małżonek, z którym ma wspólność majątkową.

Limity w złotych, które się nie zmieniają

Nie każdy limit jest zapisany w euro. Kwoty określone w ustawie w złotych nie zależą od kursu i w 2027 r. zostają takie same, o ile nie zmieni ich ustawa. Najważniejsza z nich dla małej firmy to limit zwolnienia z VAT: 240 000 zł sprzedaży netto w poprzednim i bieżącym roku. Sprzedaż wysyłkowa towarów do konsumentów w innych krajach UE ma limit 10 000 euro, ale ustawa o VAT od razu podaje jego stałą równowartość dla polskiej firmy: 42 000 zł. Progi skali podatkowej PIT też są zapisane w złotych — ich zmianę na 2027 r. przewiduje ta sama ustawa z druku nr 3147, która obniża limit ryczałtu.

Najczęstsze pomyłki

Przy limitach najwięcej błędów bierze się nie z rachunków, tylko z porównania niewłaściwych liczb.

• porównanie przychodu z 2026 r. z limitem na 2026 r. zamiast na 2027 r.

• przeliczenie po kursie z 31 grudnia albo z dnia sprzedaży zamiast z 1 października

• porównanie sprzedaży netto z limitem małego podatnika, który liczy sprzedaż razem z VAT

• traktowanie limitu ryczałtu 1 094 250 zł jako już obowiązującego albo, odwrotnie, pominięcie go przy planowaniu

• zaokrąglanie kwot, których przepis nie każe zaokrąglać

Kiedy zapytać księgową

Te liczby wystarczą, gdy Twój przychód jest daleko od limitu. Warto porozmawiać z księgową, gdy wynik za 2026 r. leży blisko którejś z granic, gdy prowadzisz działalność równocześnie samodzielnie i w spółce, bo przychody wtedy się sumuje, albo gdy płacisz ryczałt i przychód mieści się między 1 094 250 zł a 8 754 000 zł. W tej ostatniej sytuacji decyzję o formie opodatkowania na 2027 r. trzeba podjąć, zanim będzie wiadomo, w jakim brzmieniu ustawa wejdzie w życie.