Składka zdrowotna w JDG w 2026 r. — ile wynosi i jak ją policzyć?

Ile wynosi składka zdrowotna w 2026 r.

Nie ma jednej kwoty dla wszystkich — składka zdrowotna zależy od tego, jak rozliczasz podatek dochodowy. Przy skali podatkowej i podatku liniowym liczysz ją od dochodu, więc co miesiąc wychodzi inna kwota, ale nigdy mniejsza niż ustawowe minimum. Na ryczałcie jest odwrotnie: płacisz stałą kwotę, a decyduje o niej wyłącznie próg rocznego przychodu, w którym się mieścisz. Poniżej pełna tabela na 2026 r.

Dlaczego minimalna składka wzrosła o ponad jedną trzecią

Jeżeli w lutym 2026 r. przelew do ZUS-u wyszedł wyraźnie wyższy niż w styczniu, to nie pomyłka. W 2025 r. obowiązywał przepis przejściowy, który pozwalał liczyć minimalną podstawę składki zdrowotnej od 75% płacy minimalnej zamiast od pełnej kwoty. Ten przepis dotyczył wyłącznie 2025 r. i wygasł wraz z końcem roku składkowego, a nowa ustawa, która miała obniżyć podstawę na stałe, nie weszła w życie po prezydenckim wecie. Skutek jest arytmetyczny: podstawa wróciła do 100% minimalnego wynagrodzenia, czyli do 4 806 zł, a minimalna składka — do 432,54 zł miesięcznie. To o 117,58 zł więcej niż wcześniej, czyli około 1 411 zł w skali roku, i dotyczy przede wszystkim firm o najniższych dochodach oraz tych, które wykazały stratę.

• styczeń 2026 r.: 314,96 zł — ostatni miesiąc starego roku składkowego z podstawą 75% płacy minimalnej

• od lutego 2026 r.: 432,54 zł — podstawa 100% płacy minimalnej, czyli 4 806 zł

• różnica to 117,58 zł miesięcznie i około 1 411 zł rocznie

• podwyżka najmocniej dotyka firmy z niskim dochodem i ze stratą

Skala i liniowy — składka od dochodu sprzed miesiąca

Przy zasadach ogólnych podstawą jest dochód, czyli przychody minus koszty ich uzyskania. Kluczowy jest jednak szczegół, który myli najwięcej osób: składkę za dany miesiąc liczysz od dochodu z miesiąca poprzedniego. Składka za marzec bierze się więc z dochodu za luty, a nie za marzec. Drugi szczegół to rok składkowy — dla zasad ogólnych nie pokrywa się on z rokiem kalendarzowym i trwa od 1 lutego do 31 stycznia. Dlatego minimalna kwota zmienia się nie w styczniu, tylko w lutym. Jeżeli 9% (skala) albo 4,9% (liniowy) Twojego dochodu wychodzi mniej niż 432,54 zł, i tak płacisz 432,54 zł — dolna granica obowiązuje przy obu formach, mimo różnych stawek procentowych.

• podstawa to dochód: przychody minus koszty uzyskania przychodu

• składkę za dany miesiąc liczysz od dochodu z miesiąca poprzedniego

• rok składkowy trwa od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r.

• minimum 432,54 zł obowiązuje zarówno przy skali, jak i przy liniowym

Ryczałt — trzy progi i przychód narastająco

Na ryczałcie nie liczysz procentu od dochodu, tylko wpadasz w jeden z trzech progów rocznego przychodu. Podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w czwartym kwartale poprzedniego roku, które dla 2026 r. wynosi 9 228,64 zł. Przychód liczysz narastająco od początku roku, więc próg potrafi się zmienić w trakcie: gdy w sierpniu przekroczysz 60 000 zł, od tego miesiąca płacisz już wyższą składkę, a różnicę za wcześniejsze miesiące wyrównujesz w rozliczeniu rocznym. Jest też opcja dla firm o zmiennych przychodach: jeżeli prowadziłeś działalność przez cały poprzedni rok kalendarzowy, możesz przez cały 2026 r. ustalać podstawę według przychodów z 2025 r. — kwota jest wtedy przewidywalna od stycznia, ale rozliczenie roczne i tak sprowadzi ją do faktycznego przychodu.

• progi: 60 000 zł i 300 000 zł przychodu liczonego narastająco

• podstawa na 2026 r. to przeciętne wynagrodzenie 9 228,64 zł

• przekroczenie progu w trakcie roku podnosi składkę od tego miesiąca

• przy pełnym poprzednim roku działalności możesz liczyć podstawę z przychodów sprzed roku

Ulga na start i preferencyjne składki jej nie obniżają

To najczęstsze nieporozumienie na starcie firmy. Ulga na start zwalnia przez pierwsze 6 miesięcy wyłącznie ze składek na ubezpieczenia społeczne — emerytalną, rentową, wypadkową i chorobową. Składkę zdrowotną płacisz przez ten cały czas normalnie, na zasadach właściwych dla swojej formy opodatkowania. Tak samo działają preferencyjne składki przez kolejne 24 miesiące i Mały ZUS Plus: obniżają część społeczną, a zdrowotnej nie ruszają. W praktyce oznacza to, że nowa firma na uldze na start w 2026 r. i tak przelewa do ZUS-u co najmniej 432,54 zł miesięcznie, a na ryczałcie — co najmniej 498,35 zł.

• ulga na start obejmuje tylko ubezpieczenia społeczne

• preferencyjne składki i Mały ZUS Plus też nie dotyczą zdrowotnej

• firma na uldze na start płaci minimum 432,54 zł miesięcznie

Zapłacisz nawet wtedy, gdy firma miała stratę

Składka zdrowotna nie zna pojęcia „słabego miesiąca”. Jeżeli w danym miesiącu nie osiągnąłeś dochodu albo wyszła strata, podstawą staje się minimalne wynagrodzenie i płacisz minimalną składkę — w 2026 r. 432,54 zł. Ta zasada działa też w skali roku: składka policzona od rocznej podstawy nie może być niższa niż 9% iloczynu liczby miesięcy ubezpieczenia i płacy minimalnej. Warto o tym pamiętać, planując zawieszenie działalności — za miesiące zawieszenia składki zdrowotnej nie płacisz, ale tracisz też prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego po ustawowym okresie ochronnym.

• strata albo zerowy dochód nie zwalniają ze składki

• minimum obowiązuje też w rozliczeniu rocznym

• za miesiące zawieszenia działalności składki nie płacisz

Ile z tej składki odliczysz od podatku

Od 2022 r. składka zdrowotna nie jest w pełni odliczalna i to właśnie z tego wynika większość sporów o „opłacalność” formy opodatkowania. Skala podatkowa nie daje żadnego odliczenia — całą składkę płacisz z własnej kieszeni. Podatek liniowy pozwala odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów zapłacone składki, ale tylko do rocznego limitu 14 100 zł w 2026 r. Ryczałt działa inaczej: odliczasz od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych, bez kwotowego limitu. Karta podatkowa pozwala pomniejszyć sam podatek o 19% zapłaconych składek.

Rozliczenie roczne do 20 maja — dopłata albo zwrot

Comiesięczne wpłaty to zaliczki, a prawdziwy rachunek zamyka rozliczenie roczne. Wykazujesz je w dokumentach za kwiecień — ZUS DRA, jeśli płacisz składki tylko za siebie, albo ZUS RCA, jeśli zgłaszasz też inne osoby — i składasz razem z rozliczeniem kwietniowym, do 20 maja następnego roku. Jeśli wyjdzie niedopłata, dopłacasz ją w tym samym terminie. Jeśli nadpłata, a nie masz zaległości na koncie, ZUS sam przygotuje wniosek o zwrot (RZS-R) na Twoim profilu płatnika — trzeba go jednak sprawdzić, wskazać rachunek, podpisać i odesłać w terminie, bo niepodpisany wniosek oznacza brak zwrotu. Obowiązek dotyczy również osób, które w rozliczanym roku zawiesiły albo zamknęły firmę, jeśli podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu choćby przez jeden dzień.

• rozliczenie roczne wykazujesz w ZUS DRA albo ZUS RCA za kwiecień

• termin złożenia i dopłaty to 20 maja

• zwrot nadpłaty wymaga podpisania wniosku RZS-R

• obowiązek obejmuje też firmy zawieszone i zamknięte w trakcie roku